Tiga hari, 21 orang pendidik dan satu misi yang cukup jelas: bagaimana AI boleh membantu pensyarah bekerja dengan lebih pantas, kreatif dan berkesan?
Itulah fokus utama Bengkel AI for Educators yang berlangsung pada 19 hingga 21 Ogos 2026 di Makmal Komputer, Perpustakaan Politeknik Banting Selangor.
Saya seronok dapat berkongsi ilmu dan pengalaman bersama warga pendidik Politeknik Banting. Apa yang paling menarik, bengkel ini bukan sesi duduk, dengar dan catat semata-mata. Peserta terus mencuba sendiri pelbagai teknologi AI dan membina bahan pendidikan yang boleh digunakan dalam konteks pengajaran sebenar.
AI bukan untuk menggantikan pendidik
Apabila bercakap tentang AI dalam pendidikan, masih ada yang tertanya-tanya sama ada teknologi ini akan mengambil alih tugas guru atau pensyarah.
Bagi saya, persoalan yang lebih penting ialah: bagaimana pendidik boleh menggunakan AI untuk mengurangkan kerja berulang dan memberi lebih banyak masa kepada perkara yang benar-benar memerlukan sentuhan manusia?
AI boleh membantu menjana idea, menyusun dokumen, membina visual, menghasilkan video dan mengembangkan bahan pembelajaran. Namun, pendidik tetap memainkan peranan utama untuk menilai ketepatan, menyesuaikan kandungan dengan tahap pelajar dan memastikan bahan yang dihasilkan mempunyai tujuan pedagogi yang jelas.
Sebab itulah sepanjang bengkel ini saya menekankan bahawa AI ialah pembantu, bukan pengganti. Teknologi boleh mempercepatkan proses, tetapi kebijaksanaan dan pertimbangan pendidik masih menjadi penentu kepada kualiti pembelajaran.
Daripada idea kepada bahan pembelajaran sebenar
Pendekatan bengkel ini adalah secara hands-on dan berasaskan projek. Selepas penerangan dan demonstrasi ringkas, peserta terus mencuba, menguji dan menghasilkan sesuatu.
Kami bermula dengan pengenalan AI untuk pendidikan sebelum meneroka penggunaan ChatGPT bagi menjana idea, menyediakan dokumen dan membina storyboard. Peserta kemudian menggunakan Gemini dan Nano Banana untuk menghasilkan imej serta visual pendidikan.
Daripada visual, kami bergerak pula kepada penghasilan video AI menggunakan Google Flow. Peserta turut diperkenalkan kepada ElevenLabs untuk audio dan suara AI, Suno untuk menghasilkan lagu pendidikan serta CapCut bagi proses penyuntingan video.
Pembelajaran tidak berhenti pada teks, imej atau video sahaja. Peserta turut membina bahan digital interaktif menggunakan Gemini Notebook atau NotebookLM, serta meneroka pembangunan web pendidikan dan aplikasi menggunakan Digylearn dan Lovable.
Secara keseluruhannya, peserta mengalami sendiri satu aliran kerja yang lengkap:
Teks → Imej → Audio → Video → Kandungan Interaktif → Aplikasi Web
Apabila semua elemen ini digabungkan, sebuah idea yang asalnya ringkas boleh berkembang menjadi pengalaman pembelajaran digital yang jauh lebih menarik.
Hasil yang lebih penting daripada sekadar mengenali tools
Dalam latihan AI, terlalu mudah untuk kita terperangkap dengan senarai tools yang panjang. Hari ini ada satu platform baharu, minggu depan muncul pula platform lain.
Namun, objektif sebenar bukanlah untuk menjadi pengguna kepada sebanyak mungkin tools. Yang lebih penting ialah memahami masalah yang mahu diselesaikan dan memilih teknologi yang sesuai.
Sepanjang tiga hari ini, peserta berjaya menghasilkan pelbagai output, antaranya:
- dokumen dan kandungan pendidikan yang dijana serta diperkemas menggunakan AI;
- idea dan storyboard bagi pembangunan bahan pembelajaran;
- poster, infografik dan imej pendidikan;
- video AI untuk tujuan pengajaran;
- audio, suara latar dan lagu pendidikan;
- modul pembelajaran digital dan interaktif; dan
- web serta aplikasi pendidikan.
Antara hasil peserta termasuk poster dan infografik bagi topik seperti Engineering Mechanics dan Cybersecurity Fundamentals, perkongsian video AI pendidikan serta pembangunan web menggunakan Lovable dan Digylearn.
Ini penting kerana peserta tidak pulang dengan teori semata-mata. Mereka telah melalui proses mencipta, menilai dan menambah baik bahan menggunakan AI.
Daripada pengguna kepada pencipta
Salah satu perubahan yang paling saya mahu lihat berlaku ialah peserta bergerak daripada sekadar menjadi pengguna teknologi kepada pencipta kandungan berasaskan AI.
Apabila pensyarah mempunyai kemahiran ini, banyak kemungkinan baharu boleh diteroka. Nota boleh diubah menjadi infografik. Topik yang kompleks boleh diterangkan melalui video. Bahan kuliah boleh dikembangkan menjadi modul interaktif. Malah, sebuah idea pembelajaran boleh dibina menjadi web atau aplikasi yang boleh diakses oleh pelajar.
Tetapi ada satu peringatan penting: menghasilkan kandungan dengan cepat tidak semestinya bermaksud kandungan itu berkualiti.
Setiap output AI masih perlu disemak dari segi fakta, bahasa, kesesuaian konteks, hak cipta, etika dan objektif pembelajaran. Kemahiran memberi arahan kepada AI hanyalah permulaan. Keupayaan menilai dan memperbaiki hasil AI ialah kemahiran yang jauh lebih bernilai.
Apa langkah seterusnya?
Bengkel tiga hari boleh membuka pintu, tetapi impak sebenar hanya berlaku apabila kemahiran itu terus digunakan selepas program tamat.
Antara langkah susulan yang boleh dipertimbangkan ialah membentuk komuniti amalan AI dalam kalangan peserta, membangunkan repositori dalaman untuk prompt dan bahan digital serta menggalakkan setiap peserta menghasilkan sekurang-kurangnya satu bahan pengajaran berasaskan AI bagi kursus masing-masing.
Latihan lanjutan juga boleh memberi fokus kepada pembangunan modul e-pembelajaran, ebook, micro-credential dan aplikasi pendidikan. Selepas satu hingga tiga bulan, penggunaan serta impaknya boleh dinilai berdasarkan tugasan sebenar.
Terima kasih, warga Politeknik Banting
Terima kasih kepada pihak Politeknik Banting Selangor serta kesemua 21 orang pendidik yang memberikan komitmen sepanjang bengkel ini.
Saya menghargai kesediaan peserta untuk mencuba perkara baharu, bertanya soalan dan membina projek sendiri. Semangat sebegini penting kerana transformasi digital bukan bermula dengan tools. Ia bermula apabila manusia sanggup belajar, bereksperimen dan memperbaiki cara bekerja.
Harapan saya, hasil daripada bengkel ini tidak terhenti di dalam makmal komputer. Biarlah dokumen, poster, video, bahan interaktif dan web yang dibangunkan menjadi titik permulaan kepada pengalaman pembelajaran yang lebih kreatif dan bermakna untuk para pelajar.
AI tidak akan menjadikan pendidikan lebih baik secara automatik. Tetapi pendidik yang tahu menggunakan AI dengan bijak mampu melakukannya.